مرحوم آخوند خراسانى ( ره ) تنها در صورت و تقرير اختلاف است ، ولى هر دو نظريه در واقع و نتيجه يكى هستند ؛ يعنى : نتيجه هر دو قول ، عدم شمول احكام شرعى نسبت به حالت ضرر در عبادات و معاملات است . « 1 » 2 - دليل حجيّت قاعده لا ضرر : براى اثبات حجيّت و اعتبار قاعده « لا ضرر » ، به قرآن و روايات استناد شده است . الف : آيات قرآن : خداوند - تبارك و تعالى - مىفرمايد : لا تُضَارَّ والِدَةٌ بِوَلَدِها وَ لا مَوْلُودٌ لَهُ بِوَلَدِهِ « 2 » . يعنى : نه مادر حقّ ضرر زدن به فرزندش را دارد و نه پدر ؛ يعنى ، پدر و مادر حقّ ضرر زدن به فرزند را ندارند و نبايد به علّت اختلاف با يكديگر و فشار آوردن بر ديگرى ، مانع شير خوردن او شوند . در آيه ديگر خداوند - تبارك و تعالى - مىفرمايد : وَ لا تُضآرُّوهُنَّ لِتُضَيِّقُوا عَلَيْهِنَّ « 3 » . يعنى ، نسبت به مسكن و نفقه زن‌هاى مطلقه ، در ايّام عدّه سخت‌گيرى نكنيد . ب : روايات : رواياتى كه در اين مورد وارد شده ، بسيار زياد است ، به گونه‌اى كه مرحوم فخر المحقّقين ( ره ) ادّعاى تواتر كرده است . « 4 » در اينجا براى نمونه به دو روايت اشاره مىشود : اوّل : زراره از امام باقر عليه السّلام روايت مىكند كه آن حضرت فرمودند : شخصى بنام « سمرة بن جندب » درخت خرمايى داشت كه راه عبور آن از داخل منزل مردى انصارى مىگذشت . « سمره » براى سركشى به درخت خود ، مكرر بدون اطلاع و سر زده وارد منزل آن مرد انصارى مىشد . مرد انصارى از « سمره » خواست كه حدّ اقل با اطلاع قبلى وارد منزل او شود ؛ سمره گفت : اينجا راه عبور

--> ( 1 ) - الرسائل الاربع ، قاعده لا ضرر : 72 . ( 2 ) - البقرة / 233 . ( 3 ) - الطّلاق / 6 . ( 4 ) - عوائد الايّام : 47 .